Veilig voedsel, hoe houden we het bij?
De meeste consumenten weten wel dat salmonella geen exotisch vakantieoord is. Maar daar houdt onze kennis vaak op. Voedingsveiligheid is echter een gedeelde verantwoordelijkheid en dus kunnen we maar beter weten hoe we een etiket moeten lezen, wie ons voedsel controleert, welke voorzorgen voedingsindustrie en distributie moeten nemen om veilige producten op de markt te brengen en welke wetten ze moeten respecteren, wat de oorzaken van voedselinfecties of -vergiftigingen zijn... Eventuele leemtes in onze kennis worden opgevuld door deze brochure. [2005]

"Halve en hele waarheden over veilig voedsel'
In een brochure gerealiseerd samen met alle schakels van de voedselketen, komen 47 stellingen aan bod, zoals "Alle E-nummers zijn gevaarlijk", "Ik kan vogelgriep krijgen door kippenvlees te eten"... Sommige mythes worden doorprikt, feiten worden op een rijtje geplaatst, en het geheel aangevuld met enkele consumententips. [30 jun 2004]

"Veilig gemaakt, Lekker Gesmaakt!"
Een tentoonstelling over voedselveiligheid.
De tentoonstelling is bestemd voor jongeren van 10 tot 14 jaar en hun leerkrachten. Ze legt hen op een interactieve wijze uit welke risico’s onze voeding in gevaar brengen en hoe die risico’s vermeden kunnen worden. De bezoekers moeten vier grote zones doorlopen: de landbouw, de verwerking, de distributie en de consumptiefase. In elke zone geven grote panelen de algemene uitleg en er bevinden zich ook dozen met vragen die ze moeten oplossen. Door deze interactiviteit kan de tentoonstelling slechts in kleine groepjes bezocht worden. [24 mrt 2004]

Handleiding bij de rondreizende tentoonstelling: "Veilig gemaakt, lekker gesmaakt!"
Een tentoonstelling over voedselveiligheid
Uitgebreide handleiding bij de tentoonstelling"Veilig gemaakt, lekker gesmaakt!": de algemene principes van voedselveiligheid en vragen met betrekking tot voedselveiligheid. [24 mrt 2004]

De affiche [2004]

Het etiket: geen geheimtaal (uitgeput)
Heel wat consumenten hebben vragen bij wat er op het etiket van levensmiddelen staat. In dit boekje antwoorden we op een aantal vragen die de verbruikersorganisaties vaak opvingen tijdens deze campagne. [2004]

COBEM-Opiniepeiling
Uit een opiniepeiling bij 750 Belgische consumenten blijkt dat de prijs bovenaan het lijstje prijkt van de keuzecriteria om een levensmiddel te kiezen. De enquête uitgevoerd in het voorjaar van 2002 polste naar de elementen waardoor een consument zich laat leiden bij zijn aankopen en wou nagaan hoe zij met informatie omgaan. [12 sept 2002]

Controle biologische producten
Een biologisch product herken je aan het biogarantielogo, of de vermelding van "gecontroleerde biologische landbouw". De biologische landbouw is de enige productiemethode die dit logo of deze vermelding kan gebruiken. [11 jul 2002]

Biologische producten
Het aandeel van de biologische producten in de totale verkoop van levensmiddelen, bedraagt nauwelijks iets meer dan 1 %. Het aantal biobedrijven is echter vorig jaar gestegen met 13,7%. En zowel de productie als de consumptie van bio-producten groeien. Supermarkten verdelen nu ook steeds meer bioproducten. [11 jul 2002]

De biosector
Roadshow
De verbruikersorganisaties op roadshow: biologische productie. Op 11 juni, in de "week van de biologische landbouw" in Vlaanderen, werd een deel van de biologische productieketen gevolgd. De consumentenvertegenwoordigers bezochten achtereenvolgens in de provincie Oost-Vlaanderen: een verwerkingsbedrijf van biologische producten, een grootwarenhuis dat uitsluitend biologische producten verkoopt en een centrum voor proefnemingen met biologische landbouwpraktijken. [1 jul 2002]

Nitrofen
Op 24 mei verschenen de eerste berichten in de Duitse pers over residuen van nitrofen aangetroffen in biologisch kippenvlees en eieren. Nitrofen is een onkruidverdelger en Europees verboden, ook in de traditionele landbouw, omdat het kankerverwekkend is. Nitrofen is in de eindproducten terechtgekomen doordat besmet biotarwe verwerkt is tot voeder voor biologische pluimveebedrijven. [25 jun 2002]

Codex Alimentarius
De Codex Alimentarius is in 1962 opgericht door twee VN-organisaties, de Food and Agricultural Organisation (FAO) en de World Health Organisation (WHO). De Latijnse uitdrukking "Codex Alimentarius" betekent voedselcode, en is een verzameling van normen, richtlijnen, aanbevelingen en gebruikscodes die van toepassing zijn op het merendeel van de voedingswaren die internationaal worden verhandeld. Die normen, richtlijnen... zijn gebundeld in een 13 volumes tellende Codex Alimentarius. [6 jun 2002]

HACCP
"Hazard Analysis Critical Control Point" is een Engelse term die staat voor risicoanalyse en in de hand houden van de kritische punten. Bedrijven passen dat systeem in steeds ruimere mate toe omdat het efficiënt is om de voedselveiligheid te beheersen. Het gaat bij HACCP om de beheersing van gevaren van microbiologische aard (bvb. Salmonella), van fysische aard (bvb. stukjes glas), of van chemische aard (bvb. te veel contaminanten en residuen, foute dosering van additieven). [6 jun 2002]

VLAM
De consumptie van verse groenten en fruit zit in België de laatste jaren in de lift. Volgens statistieken van het Vlaamse Promotiecentrum voor Agro-Marketing (VLAM) at de Belg in 2000 gemiddeld 62 kg groenten. [6 jun 2002]

Rapport FAVV
Pesticiden of bestrijdingsmiddelen is de verzamelnaam voor chemische stoffen die worden gebruikt in de strijd tegen de vijanden van de landbouwgewassen: insecten, schimmels en onkruid. In onze voeding zijn het vooral groenten en fruit die behandeld worden met pesticiden en dit zowel op het veld als na de oogst, bijv. voor het bewaren van citrusvruchten, om kieming tegen te gaan bij aardappelen. Dit impliceert dat een gewas, wanneer het als voedingsmiddel aan de consument wordt aangeboden, eventueel nog resten (residuen) van pesticiden kan bevatten. [2 mei 2002]

Good Manufacturing Practice
Het dierenvoeder staat aan het begin van een lange voedselketen en is dus één van de eerste factoren die de kwaliteit van ons voedsel beïnvloeden. De bedrijven in de veevoedersector hebben de verantwoordelijkheid om wettelijke producteisen te realiseren. Hiervoor werd het kwaliteitsgarantiesysteem GMP uitgewerkt. GMP staat voor Goede Mengvoederpraktijken of Good Manufacturing Practices. [2 mei 2002]

Etiket
Op 1 september 2000 is een verplichte etiketteringsregeling voor rundvlees ingevoerd voor de ganse EU. Deze etikettering beperkte zich tot de vermelding van het identificatienummer van het dier en van het erkenningsnummer, alsook van het land waar het dier werd geslacht en versneden. Vanaf 1 januari 2002 moet bovendien op het etiket worden vermeld in welk land het dier is geboren en waar het werd vetgemest. [2 mei 2002]

Groente- en fruitsector
Roadshow
Op 14 mei vond de derde roadshow plaats die door en voor de verbruikersorganisaties wordt georganiseerd. Deze keer was het de beurt aan de groente- en fruitsector om de verschillende schakels van deze keten te bezoeken. De consumentenvertegenwoordigers bezochten achtereenvolgens in de provincie Antwerpen: een bedrijf van kleinverpakkingen, een bedrijf van 4e gamma producten, een veiling en een groenteteler. [2 mei 2002]

Pluimveesector
Roadshow
De consumentenvertegenwoordigers zullen gedurende 8 dagen het land rondreizen om te kijken hoe in 8 concrete voedselketens, het concept traceerbaarheid is uitgewerkt. Ze vertrekken hierbij vanuit het eindproduct om op zoek te gaan naar de bron, namelijk tot op het niveau van de grondstof. Het gaat om een initiatief dat wordt gesteund door de federale minister van Consumentenzaken, Volksgezondheid en Leefmilieu en dat wordt gerealiseerd in nauwe samenwerking met het Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen. [9 apr 2002]

Sanitel
In 1990 werd het identificatiesysteem voor runderen met de silhouetkaart vervangen door het Sanitel systeem, een geïnformatiseerd beheerssysteem. Het werd ontworpen om het traject op te volgen dat levende dieren van geboorte tot slachthuis afleggen. Ondertussen is dit identificeer- en registreersysteem uitgebreid naar varkens, schapen en geiten. [29 mrt 2002]

IKKB
"Integraal Keten Kwaliteit Beheer", gaat uit van een geïntegreerde benadering van grondstof tot afgewerkt product (ketenbenadering) en beoogt een sluitend, goed gedocumenteerd systeem voor traceerbaarheid, voedselveiligheid en kwaliteitscontrole binnen de volledige keten. Centraal staan de productveiligheid en de kwaliteit van grondstoffen, eindproducten én bijproducten. [29 mrt 2002]

Dag van de consument
Ter gelegenheid van 15 maart herinneren de Belgische verbruikersorganisaties de consumenten eraan dat ook zij een belangrijke medespeler zijn op het vlak van veilig voedsel en willen ze hen instrumenten aanreiken om hun waakzaamheid te verhogen. [22 mrt 2002]

Consum
Het CONSUM-systeem heeft tot doel PCB- of dioxinebesmettingen van de voedselketen in een vroeg stadium op het spoor te komen. In de eerste plaats wordt de handel in grondstoffen en dierenvoeders gecontroleerd : hiervoor worden jaarlijks meer dan 10.000 stalen genomen. Daarnaast wordt op de producten van de veebedrijven toegekeken door monsternames in het slachthuis. Op het einde van de keten worden nog eens 1.500 stalen van verschillende levensmiddelen per jaar onderzocht op PCB en/of dioxines. [11 feb 2002]

4 bedrijfskolommen
In 1999 werden 4 bedrijfskolommen (voor melk, tuinbouw, akkerbouw en vlees) opgericht op initiatief van de toenmalige nog Federale Minister van Landbouw. Ze vormden mede een antwoord op de noodzaak aan een geïntegreerde benadering van de volledige voedselketen tussen alle schakels maar ook tussen de verschillende betrokken overheidsdiensten. Ze hebben tot doel de verschillende sectoren te helpen aan de hogere eisen van de maatschappij beter te beantwoorden. [2 feb 2002]

Weten over eten
Hoe zit de vork aan de steel? Een antwoord op uw vragen over vreemde stoffen in onze voeding
Almaar vaker rijst de vraag of ons huidig voedsel gezond en veilig is. De recente crisissen rond dioxine, coca-cola, de dollekoeienziekte en het mond- en klauwzeer hebben grote emoties losgemaakt. Ze bewijzen dat de mensen bekommerd zijn om hun gezondheid en zich vragen stellen bij de productiemethode van voedsel. Veel discussies lopen evenwel vast bij gebrek aan kennis of betrouwbare gegevens. [jun 2001]

Veilig voedsel, vuile handen
Exclusief in Klasse: niet één leerling op tien wast op school zijn handen voor hij aan zijn lunch begint. Een kwart drinkt uit andermans glas en slechts de helft legt eten en drank thuis onmiddellijk terug in de ijskast. Liggen tieners wakker van voedselveiligheid? Een enquête van het Platform Veilig Voedsel bij 240 twaalf- en dertienjarigen geeft antwoord. [mrt 2001]

Jongeren zeggen hun mening over veilig voedsel
Jongeren kijken nuchter aan tegen voedselveiligheid, maar zijn niet altijd goed geïnformeerd. Vooral op school komt de actualiteit van de voedselproblematiek weinig aan bod. Dit blijkt uit een opiniepeiling bij 322 Belgische tieners. [26 feb 2001]

Resultaten opiniepeiling "Jongeren zeggen hun mening over veilig voedsel"
Jongeren kijken nuchter aan tegen voedselveiligheid, maar zijn niet altijd goed geïnformeerd. Vooral op school komt de actualiteit van de voedselproblematiek weinig aan bod. Dit blijkt uit een opiniepeiling bij 322 Belgische tieners. [26 feb 2001]

Controle op de veiligheid in de voedselketen
300 vertegenwoordigers van consumenten, de voedselketen en de overheid debatteerden op 6 december 2000 over veilig voedsel en hoe de controle hierop een garantie kan bieden voor de verbruiker. Naar aanleiding van het debat werden er aanbevelingen en conclusies geformuleerd. De voedselketen doet een oproep aan de regering om aan die controle op de veiligheid van ons voedsel blijvend prioriteit te geven. [2 feb 2001]

Aanbevelingen aan de Regering in verband met de Controle op de Veiligheid van onze Voeding
Conclusies van het publiek debat gehouden op 6 december 2000. De Controle op de Veiligheid van de Voedselketen. [2 feb 2001]

Conclusies van het publiek debat over voedselveiligheid
Debat van 6 december 2001
1. Autocontrolesystemen in de voedselproductie
2. Traceerbaarheid in de voedselproductie
3. Het Meldpunt [2 feb 2001]

Verslag van het debat van 6 december 2000 over de controle op de veiligheid van de voedselketen.
Samenvatting van de presentaties van Magda Aelvoet (Minister van Consumentenzaken, Volksgezondheid en Leefmilieu), Jan Van Eemelen (Adviseur op het kabinet van Guy Verhofstadt), Ingrid Vanhaevre (OIVO, Coördinator Dienst Voeding en Veiligheid van de Consument), Jos Mathys (Agrofront), Chris Moris (Algemeen Directeur FEVIA), Alain Verhaeghe (Directeur, FEDIS) en Geert De Poorter (Inspecteur, Ministerie van Landbouw) [2 feb 2001]

Een vlieg in de soep en een haar in de boter
Hallo! Welkom bij “Een vlieg in de soep en een haar in de boter”. Frieten, een pizza, appels, yoghurt,… verschijnen vast ook bij jou soms op tafel. Maar vooraleer we er van kunnen smullen, moeten ze eerst worden aangekocht, bewaard en bereid. Dit doen meestal ma of pa. Maar misschien help je wel eens. Je zal dan wel weten dat hierbij heel wat komt kijken. Zou je die dagelijkse taken ook in je eentje tot een goed einde kunnen brengen? Test dan je kennis op een speelse wijze! Veel plezier! [2 feb 2000]

Groepsopdracht: hygiëne op school
Met deze opdracht dagen we jou en je klas uit om jullie schoolomgeving goed te bekijken. Ligt alles er correct bij? Hebben jullie er al eens over gepraat dat voedselproblemen zich ook voordoen door een gebrek aan goede hygiëne? [2 feb 2000]

BSE-brochure
Deze brochure met 30 consumentenvragen is uitgeput. Voor al uw actuele vragen over de gekke koeienziekte verwijzen we u naar de nieuwe website van het Federale Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen. [1998]

Wedstrijd: Pottenkijkers in de keuken
Om de kennistest onderaan correct te kunnen invullen doe je er best aan deze inleiding eerst eens aandachtig te lezen. Bijkomende informatie vind je in de brochure "Veilig voedsel. Hoe houden we het bij?" [1998]

Consumententips om voedingsmiddelen goed te bewaren en zelf gezond te blijven
Voorkomen is beter dan genezen.
Veilig voedsel, hoe houden we het bij?
Gezond eten zonder onze gezondheid in gevaar te brengen, is voor iedereen belangrijk. Beter voorkomen dan genezen! De voedingssector moet verschillende veiligheidsprocedures volgen om ons veilig voedsel te leveren: maar ook consumenten mogen niet onzorgvuldig met voedingsmiddelen omspringen. Voedsel is en blijft immers een levende materie belaagd door bacteriën. [datum niet gespecifieerd]

Wie controleert ons voedsel?
Hoe lang blijft voedsel veilig?
De kwaliteitscontrole bepaalt de veiligheid. De hele keten van productie en distributie moet tal van veiligheidsprocedures respecteren. Regels zijn er om nageleefd te worden. De gedeelde verantwoordelijkheid van producenten, verwerkers en verdelers wordt dan ook gecontroleerd. [datum niet gespecifieerd]

Wat vermeldt een etiket?
Veel van de voedingsmiddelen die men koopt zijn verpakt en aan de buitenkant is vaak niet te zien wat er in zit. Het etiket biedt dan een schat aan informatie. Denk alleen al aan de productomschrijving en de houdbaarheid. In de Warenwetgeving heeft de overheid vastgelegd wat er op een etiket van een levensmiddel moet staan. Sommige verpakkingen zijn in feite één groot etiket (denk aan een melkpak). Op producten die niet verpakt zijn of in de winkel verpakt worden, zit meestal geen etiket. [datum niet gespecifieerd]

Risico's van besmet voedsel
Risicoanalyse kan gedefinieerd worden als een analytisch proces om informatie te verschaffen over gevaren en ongewenste effecten. Risicoanalyse wordt in de meest uiteenlopende domeinen gebruikt: kernenergie, chemische industrie, arbeidsgeneeskunde, verzekeringswereld, ...en is gebaseerd op een wetenschappelijke benadering. [datum niet gespecifieerd]

Additieven (E-nummers)
Additieven zijn stoffen die vrijwillig worden toegevoegd aan levensmiddelen tijdens het productieproces. Deze toevoegsels hebben een functie in het voedingsmiddel : bijv. als bewaarmiddel, kleurstof, zoetstof, smaakversterker, anti-oxidant, emulgator, geleermiddel, rijsmiddel, verpakkingsgas, enzovoort. De wet bepaalt welke voedingsadditieven mogen worden gebruikt en onder welke voorwaarden. [datum niet gespecifieerd]

BSE
BSE of dolle koeienziekte is een ziekte bij runderen die in 1986 voor het eerst werd beschreven in het Verenigd Koninkrijk. Sinds de nieuwe Europese maatregelen van kracht zijn geworden zijn haast in alle Europese landen na intensieve controles gevallen van BSE vastgesteld. [datum niet gespecifieerd]

Mond- en klauwzeer
De Mond- en Klauwzeerepidemie die door Europa waart heeft op Europees en nationaal vlak tot draconische maatregelen geleid. Mond- en Klauwzeer is een zeer besmettelijke dierenziekte die enkel gevaarlijk is voor tweehoevigen (varkens, runderen, schapen, geiten,...). [datum niet gespecifieerd]

Plan FAVV
Het Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen (FAVV) werkte gedurende verschillende weken intensief in werkgroepen aan het opstellen van een 'zogeheten' organisatieplan per dienst. Hierin staat hoe de concrete werking best georganiseerd wordt om het integratieproces optimaal te laten verlopen. De conclusies werden uiteengezet in 9 werkdocumenten en zijn beschikbaar op de website van het FAVV. Deze organisatieplannen zijn nu klaar om omgezet te worden in concrete acties en zullen de uitbouw van het Agentschap in een stroomversnelling brengen. [datum niet gespecifieerd]

MPA
MPA (Medroxyprogesteron acetaat) is een illegale groeibevorderaar en enkel toegelaten voor veterinair gebruik bij schapen en gezelschapsdieren. In de menselijke geneeskunde wordt het gebruikt in voorbehoedsmiddelen en als celremmend middel tegen tumoren. Het betrokken product (MPA) wordt mee opgespoord in het programma voor hormonenbestrijding van het FAVV. [datum niet gespecifieerd]

Ontbijt
Zestien procent van de Belgen ontbijt nooit. Dit is een slechte gewoonte aangezien ontbijten energie levert om te kunnen werken, leren, sporten en spelen. De hersenen, ademhaling, hart en spijsvertering hebben namelijk de hele nacht doorgewerkt. Daardoor zijn de energievoorraden in ons lichaam gedaald. De energiereserve in de spieren en de lever moeten dringend aangevuld worden. En daar kan men best van 's morgens al mee beginnen. [datum niet gespecifieerd]

Persberichten:

Interactieve tentoonstelling voor jongeren over veilig voedsel
Persbericht
Het Platform Veilig Voedsel stelt een interactieve tentoonstelling voor: "Veilig gemaakt, lekker gesmaakt! Een tentoonstelling over voedselveiligheid". [dec 2001]

Sinterklaasbrief van het platform veilig voedsel op de controle van de veiligheid van de voedselketen
Persbericht
De verschillende actoren van de voedselketen zijn zelf in eerste instantie verantwoordelijk voor de veiligheid van de levensmiddelen die zij op de markt brengen. Een efficiënte autocontrole is daarbij een basisvoorwaarde. Maar de overheid moet er op toezien dat de veiligheid van de consument is gegarandeerd door middel van een controle op de autocontrole. [23 nov 2001]

Veilig voedsel, vuile handen
Persbericht
Jongeren kijken nuchter aan tegen voedselveiligheid, maar zijn niet altijd goed geïnformeerd. Vooral op school komt de actualiteit van de voedselproblematiek weinig aan bod. Tieners gaan daar ook anders om met voedsel dan thuis. Zo wassen ze op school veel minder hun handen. Dit blijkt uit een studie van het Platform Veilig Voedsel bij 322 Belgische tieners, na een opiniepeiling van Censydiam Kids and Teens. Dat peilde naar de informatiebehoeften, gedrag en opinies over veilig voedsel bij jongeren. [26 feb 2001]

Aanbevelingen vanuit de voedselketen over de aanpak van de controle op de veiligheid van ons voedsel.
Persbericht
Vandaag overhandigde het Platform Veilig Voedsel aan de regering aanbevelingen van de privé-partners van het Platform over de aanpak van de controle op de veiligheid van ons voedsel. Deze aanbevelingen kwamen tot stand op basis van een publiek gevoerde discussie en zijn het resultaat van een bereikte consensus binnen de voedselketen. [2 feb 2001]

Er zit een vlieg in de soep en een haar in de boter
Persbericht
Het thema “Veilig Voedsel” is de laatste jaren niet meer weg te branden uit de actualiteit. Consumenten hebben heel wat vragen over hun voeding… Het OIVO en het platform* “Veilig Voedsel” proberen te antwoorden op een aantal van die vragen. Vele consumenten zijn zich amper bewust van wat ze zelf kunnen doen om besmet voedsel te vermijden. [2 feb 2000]